Home RSS
منو اصلی
اخبار > سخنرانی آقای دکتر محمد جواد ظریف در مراسم اعطای گواهینامه ثبت مجموعه نقشه های تاریخی وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران در برنامه حافظه جهانی یونسکو


  چاپ        ارسال به دوست

سخنرانی آقای دکتر محمد جواد ظریف در مراسم اعطای گواهینامه ثبت مجموعه نقشه های تاریخی وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران در برنامه حافظه جهانی یونسکو

سرکار خانم بوکوآ
مدیرکل محترم سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد؛
شخصیت های فرهیخته علمی و فرهنگی
اعضای محترم جامعه دیپلماتیک مقیم
خانم ها و آقایان

از اینکه دعوت ما را برای حضور در این مراسم مهم و ارزشمند پذیرفته اید قلبا تشکر می نمایم. امروز ما اینجا گرد هم آمده ایم تا ضمن رونمایی از نقشه های منتخب و اعطای گواهی نامه ثبت آنها در برنامه حافظه جهانی یونسکو، از دست اندرکاران این تلاش ارزشمند و ماندگار، تقدیر نماییم. در این رابطه به ویژه نقش کمیسیون ملی یونسکو و کمیته ملی حافظه جهانی در خور تقدیری شایسته است.
اجازه می خواهم نخست در مسئولیت وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران مراتب امتنان خود و همکارانم را از اینکه سازمان متبوع ما مفتخر به نگاهبانی بخشی کوچک، اما مهم از میراث تاریخی کشوری کهن، و تمدنی ماندگار است، ابراز نمایم. ما از میراثی بی بدیل و گرانبها متشکل از هزاران نقشه موجود در مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه صحبت می کنیم که اینک مجموعه کوچکی از آن یعنی نقشه های تاریخی دوره قاجار در بازه زمانی سالهای 1193 تا 1344 هجري قمري/ 1779 - 1925میلادی، از سوی سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو مورد توجه واقع شده و در فهرست میراث «حافظه جهانی» به ثبت رسیده است. بدون تردید، ثبت دست نگاره هایی از فلات ایران و سرزمینهای پیرامونی آن در برنامه حافظه جهانی، اقدامی شایسته و قابل تقدیر در جلب توجه بیشتر جهانی به این میراث فرهنگی تمدنی به حساب می آید.
به باور اینجانب آنچه که این مجموعه را ممتاز و برجسته و از دیگر موارد ثبت شده در حافظه جهانی متمایز می سازد، امری است در ورای ارزش تاریخی و نادر بودن آن ها که چه بسا همین دو ویژگی برای ثبت جهانی و حمایت یونسکو از این آثار کفایت می نمود. در حقیقت، ارزش این مجموعه در نگاه امروزین ما، وابسته به عواملی است که اینک در جغرافیای این دست نگاره ها، یعنی سرزمین¬هایی از شبه قاره هند، آسیای مرکزی و قفقاز، بین النهرین، آناتولی و خلیج فارس خود را به عنوان «مسئله» به ما نمایانده است. برای درک این مفهوم کافیست به جغرافیای سیاسی - اجتماعی یکصدسال پیش این مناطق نظری بیافکنیم. در آن دوران، پیرامون کشور ما ایران، تنها 5 همسایه وجود داشت، درحالیکه اینک همسایگان ما در قلمرو آبی و خاکی به 15 کشور افزایش یافته اند. قلمروی اقوام و طوایف، گستره جغرافیایی زبانها و فرهنگهای متنوع، دامنه پراکندگی و درهم آمیختگی جوامعی با نژادها، و سرانجام ادیان و حتی مذاهبی مختلف، این عناصر چه پیامی را برای نسل ما و نسلهای آینده در بطن خود دارند؟ آیا پاسخ غیر از این است که ما بایستی برای حفظ اصول تنوع فرهنگی و همزیستی مسالمت آمیز اقوام و ملل برپاخیزیم؟
جمهوری اسلامی ایران در کنار همسایگان خود، و تحت حمایت مراجع بین المللی برای برای نیل به آرمانهای هفتم و هشتم «سند توسعه هزاره»، دارای مسئولیت مشترکی است. فلذا برای آغاز یک کوشش جمعی در گستره جغرافیایی پیش گفته، به منابعی اصیل و مستنداتی واجد اطلاعات ارزنده و متقن نیاز داریم. منابعی که بتوانند مسیر ما و همسایگانمان را در نیل به این اهداف با ارائه اطلاعات و جزئیاتی دقیق از ویژگیهای اقلیمی این مناطق، همچون موارد ذیل روشن نمایند.
1) قابلیت بهره برداری در مطالعات بین رشته ای همچون: تغييرات زيست محیطی، تنوع فرهنگی - اجتماعی، بوم شناسی، توسعه شهری و روستایی، توسعه و پیشرفت در پی ایجاد موسسات تمدنی جدید طی قرون نزدیک به ما،
2) رهیافتی مستند برای تعامل فرهنگی و حفظ هویت اقوام و پیروان ادیان متنوع و پراکنده در این جغرافیا که به ما مصادیقی از «تفاهم و تعامل فرهنگی» و «همزیستی مسالمت آمیز اقوام و ادیان» مختلف را بنمایاند.
3) توجه به آب و محیط زیست با ارائه اطلاعاتی در باب منابع آبی، رودها، حوضه های آبریز و نیز توصیف موقعیت تاریخی و گستره جغرافیایی تالابها، زیستگاه های ادواری پرندگان مهاجر و غیره.
4) چگونگی رشد توسعه و تحولات منطقه ای مهم با ارائه اطلاعات خطوط مواصلاتی و ارتباطی و تاسیسات مرتبط طی قرون اخیر،
اما افزون بر این موارد، مجموعه نقشه های دوره قاجار حائز اعتباری در سطح ملی و تمدنی برای «جهان ایرانی» از منظر کارتوگرافی نیز است. به عنوان مثال تبیین چگونگی مشارکت مهندسان و نقشه برداران ایرانی در تکمیل دانش کارتوگرافی و علم جغرافیا و نقش آنها در ارتقاء علوم و مواریث تمدنی نیز افتخاری است که با بررسی این آثار از سوی ناظری مطلع آشکار می گردد.

حضار محترم؛

حوادث دهه های اخیر و تاثیرات برجای مانده از رویه های استعماری قرون گذشته سبب گردیده دانش ما از هویت تاریخی و قلمرو جغرافیایی خود واجد پاره ای ابهام و سوال باشد. همین عامل سبب گردیده ناچار شویم برای مطالعات بنیادین در مورد بسیاری از بحرانهای بوجود آمده در سرزمینهایی که ما و همسایگان در آن زندگی می کنیم، به مستندات و گزارشهای دقیق نیاکان مشترکمان که روزگار را در یگانگی و همبستگی می گذرانیدند، مراجعه نمائیم. میراث قابل ملاحظه گذشتگان برای ما ، تاکید بر اصل همکاری به جهت حفظ «اصل سرنوشت مشترک» بود. نگاهی که سبب شد تا نقشه برداران ایرانی در قلمروی گسترده تر از مرزهای جغرافیایی به مطالعه و ثبت داده های تاریخی، اجتماعی، جغرافیایی و حتی فرهنگی مبادرت ورزیده و ما را به حفظ این گنجینه ارزنده مفتخر سازند. وظیفه ما در برابر آن مجاهدتها و کوششها و مسئولیت ما در برابر نسلهای پس از خود، اهتمام به مطالعه فراگیر و استنتاجات جدی بر مستندات پیشینیان و تطبیق آنها با نیازهای جوامع امروزی است. از این رو، یقین دارم این روز فرخنده برای جمهوری اسلامی ایران و یونسکو که توانسته اند مجموعه ای ارزنده از آن میراث را با ثبت جهانی به «حافظه بشری» باز گردانند، خاطره ای است ماندگار و چه بسا آغازی باشد از تحولی علمی در عرصه مطالعات مشترک ما و همسایگانمان با تکیه بر اصل سرنوشت مشترک جمعی.
در فرجام سخن مایلم مجدداً سپاس عمیق خود را نسبت به همکارانم در وزارتخارجه و همه دست اندرکارانی که توانستند با همدلی مسئولیت مهمی را در مسیر ثبت میراث جهانی منابع موجود در ایران، خاصه مجموعه نقشه های تاریخی دوره قاجار به انجام رسانند، ابراز نمایم.

 

 


٠٨:٢١ - چهارشنبه ٣١ ارديبهشت ١٣٩٣    /    شماره : ٩٥٥    /    تعداد نمایش : ١٠١٦







 

اخبار|معرفی|تماس با ما|نقشه سایت
©1392 مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
Copyright © 2003-2013 Center for International Research and Education of the Ministry of Foreign Affairs (CIRE) - All rights reserved.