Home RSS
منو اصلی
اخبار > مراسم گرامیداشت روز عکس تاریخی


  چاپ        ارسال به دوست

مراسم گرامیداشت روز عکس تاریخی

به مناسبت روز عکس تاریخی، مراسم گرامیداشتی در سالن اجتماعات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در روز سه شنبه 26 آذر 1392 از ساعت 14 تا 17 برگزار شد. سازمانها و موسسات مشارکت کننده در برگزاری این مراسم عبارت بودند از : عکاسخانه شهر ( وابسته به شهرداری تهران )، معاونت پژوهشی مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی وزارت امور خارجه ، سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری ، سازمان کتابخانه ها ، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی ، انجمن مجموعه داران ایران و موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
در آغاز برنامه ها سرود ملی کشورمان پخش و پس از آن آیاتی چند از کلام الله مجید تلاوت گردید . اولین سخنران این مراسم جناب آقای دامن پاک جامی معاون پژوهشی مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی وزارت امور خارجه بود . پس از آن جناب آقای مهندس بهشتی، مشاور رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و در ادامه جناب آقای دکتر مسجد جامعی، رئیس شورای اسلامی شهر تهران سخنرانی نمودند . پس از پایان سخنرانی های افتتاحیه ، آقایان مسجد جامعی ، بهشتی ، دامن پاک و خانم ثقه الاسلامی ( مسوول کاخ گلستان ) از جلد دوم کتاب سیمای شهر تهران رونمایی نمودند و در ادامه از پیشکوستان عکس های تاریخی تجلیل به عمل آمد.
شایان ذکر است در حاشیه این مراسم نمایشگاهی از عکس های تاریخی و کتب و نشریات وزارت امور خارجه نیز برگزار شده بود . عکس های متعلق به مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه از جمله پر بازدید ترین بخش های نمایشگاه بود . همچنین اداره نشر وزارت امور خارجه با ارائه تعدادی از کتب منتخب خود در این مراسم شرکت فعال و موثر داشت .
متن سخنرانی جناب آقای مرتضی دامن پاک جامی معاون پژوهشی مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی وزارت امور خارجه به شرح ذیل بود :

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای دکتر مسجد جامعی، رئیس محترم شورای اسلامی شهر تهران
جناب آقای مهندس بهشتی، مشاور محترم رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
هنرمندان، اساتید و فرهیختگان گرامی
خانم ها و آقایان ،
ضمن تبریک و خسته نباشید به برگزار کنندگان این مراسم و نمایشگاهی که به مناسبت " روز عکس تاریخی " و همزمان با یکصد و هفتاد و یکمین سالروز اولین عکسبرداری در کشورمان و به منظور تجلیل از پیشکسوتان عکس تاریخی برگزار می شود ، مایلم از کلیه دست اندرکاران بویژه عکاسخانه شهر و سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری بخاطر میزبانی آن و همچنین دعوت از مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی و اداره نشر وزارت امور خارجه جهت شرکت در این رویداد مهم فرهنگی ، تشکر نمایم . این رویداد فرصتی را برای من به نمایندگی از مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی وزارت امور خارجه فراهم می نماید تا ضمن معرفی یکی از بزرگترین آرشیوهای اسنادی کشور و به تعبیری قدیمی ترین آنها و مهم ترین آرشیو تاریخ دیپلماسی در خاورمیانه ، به گوشه هایی از گنجینه ارزشمند عکس ها و تصاویر تاریخی این آرشیو نیز اشاره نمایم. گنجینه ای که امروز برای اولین بار تعدادی از عکس های تاریخی خود در مورد رجال ، نظامیان ، مردم و اقشار عامه و مناظری از معابر شهری و روستایی اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی اول را در نمایشگاه جانبی در معرض دید بازدید کنندگان قرار می دهد .
حضار محترم،
يكي از عوامل مهم در اتخاذ موضعگيري‌هاي سياسي و ارائه راهکار در موضوعات سیاست خارجی، توانايي درك صحیح وقايع گذشته و پردازش دانسته‌هاي موجود است. امروزه، یک پژوهشگر یا كارگزار سياست خارجي بايد بتواند هر واقعه‌اي را به مقياس طبيعي و بنيادي‌اش درك كرده و با بررسي احتمالات و ارزيابي پيشينه‌‌ي تاريخي موضوع، تصويري از پيامدهاي احتمالي آن را در ذهن ترسيم كند و آنگاه به ارائه راه حل یا اتخاذ موضع بپردازد. يك سياستمدار یا پژوهشگر كارآزموده بايد بتواند براساس پاره‌اي اطلاعات پراكنده به بازآفريني موضوعي پرداخته و با دقت زواياي مبهم موجود را بررسي كند. در اين بررسي بايد اسناد و مدارك از هر نوعی را مورد نقد و بررسی قرار دهد تا بتواند به حكمی قابل قبول درباره‌ي حوادث و اتفاقات سیاسی و بستگي آن با جريان كلي تاريخ دست يابد. یک سياستمدار یا پژوهشگر علوم اجتماعی تنها زمانی مي‌تواند ماهیت دقیق حادثه ای را دريابد كه وقايع را با ديدي عميق و دقيق و آن‌چنان كه اتفاق افتاده با واقعيت وفق دهد و در این کاوش بتواند اطلاعات و اسناد گمراه كننده را كنار نهد و مدارك اصيل را در جايگاه واقعي خود نشاند.
با توجه به این اشارات مختصر، می توان اهمیت اسناد و مدارک تاریخی را در بررسیها و قضاوت های امروز بیشتر و بهتر درک کرد. ارزش و جايگاه اسناد در تنظيم سياست خارجي شايد هنگامي آشكار شد كه فعاليت گسترده‌اي از سوي جهان مسيحيت به منظور حمايت از عقايد صليبيون آغاز گرديد. عهدنامه‌ها و مقاوله‌نامه‌هايي كه بين كشورهاي اروپايي براي صف‌آرايي نيروهاي نظامي آنها منعقد مي‌شد، در كنار وقايع و گزارشهاي روزانه براي پاپ ارسال مي‌گرديد. پاپ نيز به خاطر آنكه بر روند اين اقدامات نظارت و آگاهي داشته باشد، دستور جمع‌آوري اين اسناد را در واتيكان صادر كرد. مفهوم کلمه دیپلماسی نیز از همین زمان وارد ادبیات روابط بین الملل گردید. در واقع ديپلماسي در زبانهاي اروپايي تا اواخر قرن هيجدهم به معني علم مطالعه اسناد و مدارك بود و شغل كساني كه وظيفه رسيدگي به اين اسناد و مهر و ‌موم آنها را بر عهده داشتند، ديپلماسي ناميده مي‌شد.
اگر چه لزوم حفظ و نگهداري اسناد ريشه درتاريخ دارد، اما در دوران معاصر، با تحولات و پيشرفتهاي جوامع بشري، به تدريج جمع‌آوري اسناد راه تكامل و توسعه را در پيش گرفت و بسياري از كشورها مجبور شدند، تشكيلات مستقلي را به فراخور امكانات و توانايي‌هاي خود براي اين گونه امور پديدآورند. آرشيو اسناد وزارت خارجه‌ي جمهوري اسلامي ايران نیز که از 113 سال قبل شکل گرفت ، مركزي است كه بررسي و پردازش اطلاعات منحصر به فرد موجود در آن مي‌تواند راهگشاي اصول و تدوين خط مشي سياست خارجي کشور باشد. اين مركز در برگیرنده بیش از 50 میلیون برگ اسناد سياسي ـ تاريخي است که قديمي‌ترين آنها متعلق به سال 868 هجري شمسي (1463 ميلادي) است. این اسناد مجموعه‌اي از فرامين، احكام،رقم، دستخط، پروانچه، ديوانيات، اخوانيات، سياهه‌ها، تصديق‌ها، نقشه ها ، عکس ها ، معاهدات و غيره است كه به همت پيشينيان جمع‌آوري گردیده و اينك با تلاش كاركنان اداره‌ي اسناد و تاریخ دیپلماسی حفظ و نگهداری می گردد. در خصوص اهميت تاريخي اسناد قدیمی موجود در آرشیو وزارت خارجه‌ي جمهوري اسلامي ايران بايد گفت كه صرفنظر از نفیس بودن هر برگ از آن به جهت نوع كاغذ،‌خط، مركب، افشانگري، جدول‌كشي، تذهيب، ترصيع، توقيع، ظهرنويسي، آستر ، تاريخ و محل كتابت، اسلوب نگارش و نام كتاب، آنچه آنها را از دیگر اسناد آرشیوی متمايز مي‌كند نقشي است كه اين اسناد مي‌توانند در تصميم‌گيري‌هاي سياست خارجی داشته باشند. بدين معنا كه با بررسي و نقد اسناد و دفاتر موجود مي‌توان زوایای پنهان بخشي از تاريخ سياسي گذشته و معاصر را روشن كرد و آگاهي‌هاي لازم را به كاركنان وزارت خارجه و پژوهشگران عرصه علوم سیاسی و اجتماعی در خصوص نحوه فکر و عمل ، شیوه حکومتداری و روش زندگی گذشتگان بدست داد.
با ساماندهی مرکز اسناد وزارت امور خارجه در سال 1380 و انتقال کلیه اسناد و مدارک آرشیوی از بخش های مختلف وزارتخانه به ساختمانی مجهز و منطبق با استاندارد های روز جهانی در زمینه حفظ و نگهداری اسناد در سال 1382 ، اکنون این مرکز به یکی از بزرگترین و پر مراجعه ترین مراکز آرشیوی کشور و منطقه تبدیل گردیده است . اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی که در خود موزه تاریخ دیپلماسی را نیز جای داده است ، بعنوان یکی از واحدهای تابعه معاونت پژوهشی مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی ، مسئولیت مستقیم حفظ و نگهداری اسناد آرشیوی و ارائه خدمات اسنادی و پژوهشی به جامعه علمی و دانشگاهی کشور و مراجعه کنندگان خارجی را بر عهده دارد . هم اکنون اسناد مطابق با استانداردهای بین المللی در قالب 8 مخزن و در فضایی بالغ بر 7000 متر مربع انجام می گیرد . بطور کلی بخش آرشیو اسناد متشکل ازسیزده قسمت است که توضیح در خصوص تمامی آنها فرصتی دیگر را می طلبد ، با این حال به دلیل اهمیت و ارتباط موضوع اجازه دهید توضیحات کوتاهی را در خصوص بخشی که بیشترین ارتباط موضوعی با حوزه عکس را دارد یعنی مخزن دیداری و شنیداری ارائه نمایم .
دراین مخزن نوارهای صوتی وتصویری،كاست،ریل صدا، لوح فشرده نوری،دیسكت،آلبوم‌های عكس،پوسترها، تمبر،گراورها، تابلوها، مهرهای نمایندگی‌های سیاسی و ادارات مرکزی از بدو تاسیس تاکنون ( بالغ بر 4000 مهر ) وهزاران قطعه عكس نگهداری می شود . عکس ها در قالب سه تقسیم بندی کلی : دوره قاجاریه ، دوره پهلوی و دوره جمهوری اسلامی دسته بندی شده اند. در خصوص عکس های دوره قاجاریه تاکنون 662 قطعه از عکس های مذکور فهرست برداری و نمایه نویسی شده و به صورت دیجیتایز اسکن شده اند . در بین عکس های دوره قاجاریه تصاویر شخصیت های مهم آن دوران همچون : امین السلطان ، امیر نظام گروسی ، اتابک اعظم ، اعتضاد السلطنه ، باقر خان و دیگر شخصیت های تاثیر گذار در تحولات آنزمان مشاهده می شود. عکس های دوره پهلوی بالغ بر 40000 قطعه و شامل تصاویر منحصر بفرد تاریخی از داخل و خارج از کشور می باشد که در مراحل ابتدایی ساماندهی قرار دارد و از جمله برنامه های همکاران من ساماندهی کامل این عکس ها در طول یک برنامه یکساله است که مقدمات آن آغاز شده است . عکس های این دوره بخصوص عکس های دوره پهلوی دوم بجهت استفاده وزارت امور خارجه از عکاسان حرفه ای و متخصص از کیفیت بالایی برخوردار می باشد . بسیاری از این عکس ها دست اول و دیده نشده هستند و می توانند زوایای پنهان تاریخ آن دوره را به نمایش بگذارند .
فرهیختگان گرامی،
همانگونه که در ابتدای عرایضم اشاره کردم اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه و معاونت پژوهشی به اتکای گنجینه ارزشمند اسنادی که در اختیار دارد ، مجموعه ای از فعالیتهای مرتبط با خدمات پژوهشی ، همکاری اسنادی ، برگزاری همایش ها و میزگردهای بزرگداشت رودیدادها و شخصیت های تاریخی و گفتگوهای تاریخی تمدنی با دیگر کشورها بویژه در حوزه تمدنی ایران فرهنگی را با هدف کمک به ارتقاء دانش تاریخ دیپلماسی ، ترویج ادیبات تاریخ پژوهی در حوزه سیاست خارجی و کمک به دستگاه دیپلماسی کشور در مسائل مبتلابه تاریخی و حاکمیتی در دستور کار قرار داده است . در اجرای این مسئولیت مهم، معاونت پژوهشی مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی دست همکاری به سوی نهادها و موسسات مختلف اسنادی ، مطالعاتی و تاریخ پژوهشی کشور دراز کرده و با تعدادی از آنها تفاهم نامه همکاری منعقد نموده و یا در حال مذاکره است . این همکاریها به برخی از مراکز اسنادی و علمی و پژوهشی خارج از کشور نیز گسترش یافته است .
امروزه بر کسی پوشیده نیست که ایران بزرگ به لحاظ قدمت و دیرینه ای که دارد، تاثیرات فرهنگی عمیقی را بر مناطقی از حوزه پیرامونی خود بر جای گذاشته است . مناطقی که امروزه جزء قلمرو جغرافیایی ایران نیستند اما گنجینه ای از علوم و معارف اسلامی و ایرانی را در خود جای داده اند . یکی از وظایف معاونت پژوهشی شناسایی ، گردآوری و انتشار این میراث گرانبها می باشد . انتشار بالغ بر 30 جلد از فهرست نسخ خطی موجود در کتابخانه های یمن و کشورهای آسیای میانه و قفقاز توسط این مجموعه با استقبال گسترده نسخه شناسان و تاریخ پژوهان مواجه شده است . همچنین در اقدامی کم نظیر با همکاری مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ، گنجینه ای بی نظیر از تصاویر بیش از 17 هزار عنوان نسخ خطی موجود در آسیای مرکزی ، شامات و شمال آفریقا بصورت یک کتابخانه دیجیتال آماده و جهت بهره برداری پژوهشگران در اختیار 8 کتابخانه بزرگ کشور قرار گرفته است .
در پایان مایلم به اطلاع برسانم، گنجینه اسناد تاریخ دیپلماسی کشور همه روزه پذیرای گروه های مختلف از جمله دانشجویان رشته علوم انسانی و بویژه رشته های تاریخ می باشد و اساتید و دانشجویان رشته های تاریخ و روابط بین الملل از جمله مراجعین به این مرکز می باشند . ضمن تشکر مجدد از فرصتی که در اختیار اینجانب قرار داده شد، برای دست اندرکاران این مراسم آرزوی موفقیت در اجرای برنامه ها در طول "هفته عکس تاریخی " را دارم.

 


١٣:٤٣ - چهارشنبه ٢٧ آذر ١٣٩٢    /    شماره : ٧٨٨    /    تعداد نمایش : ١٠١٥







 

اخبار|معرفی|تماس با ما|نقشه سایت
©1392 مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
Copyright © 2003-2013 Center for International Research and Education of the Ministry of Foreign Affairs (CIRE) - All rights reserved.